Báo New York Times trong ngày 26.1 đã trích dẫn bản thảo một cuốn sách của ông Bolton chưa xuất bản, nói rằng Tổng thống Trump muốn hoãn việc viện trợ cho Ukraine, trừ khi Kiev điều tra đối thủ chính trị của ông Trump, ứng cử viên tổng thống Joe Biden của đảng Dân chủ và con trai ông này.

Cụ thể, vào tháng 8.2019, ông Trump nói với một nhân vật, khi đó là phụ tá hàng đầu rằng ông muốn giữ lại 391 triệu USD viện trợ an ninh cho Ukraine chống lại phe ly khai được Nga hậu thuẫn, cho đến khi các quan chức của nước này hỗ trợ ông trong việc điều tra các đối thủ chính trị trong nước.

Trước thông tin đó, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện, ông Adam Schiff, người dẫn đầu cuộc điều tra xem xét bãi nhiệm ông chủ Nhà Trắng của phe Dân chủ nói rằng: “Để phiên tòa được diễn ra công bằng, các thượng nghị sĩ phải yêu cầu ông Bolton ra làm chứng, đồng thời cung cấp các ghi chú của ông cũng như những tài liệu khác”.

Trong khi đó, Chủ tịch Hạ viện Mỹ, bà Nancy Pelosi coi việc đảng Cộng hòa từ chối gọi ông Bolton và những người khác ra làm chứng là hành động “không thể bào chữa được”.

Phản ứng trước yêu cầu của đang Dân chủ về việc triệu tập cựu Cố vấn an ninh quốc gia tại phiên tòa luận tội, Tổng thống Trump nói rằng ông không muốn John Bolton ra làm chứng với lý do an ninh quốc gia và luôn khẳng định mình không hề hành động sai trái.

“Tôi không bao giờ nói với John Bolton rằng các khoản viện trợ cho Ukraine gắn liền với các cuộc điều tra đối với đảng Dân chủ… Nếu ông John Bolton nói điều này, thì đó chỉ là mục đích giúp bán chạy một cuốn sách”, ông Trump viết trên mạng xã hội Twitter.

Trước đó, trong một thông báo đăng tải ngày 6.1, ông Bolton khẳng định sẽ sẵn sàng ra làm chứng, nếu Thượng viện gửi trát hầu tòa. Đảng Dân chủ nhanh chóng tận dụng quyết định này của ông Bolton để gây sức ép với một nhóm nhỏ các thượng nghị sĩ trung lập trong đảng Cộng hòa.

Theo Reuters, thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa, ông Rom Romney nói rằng có khả năng sẽ có 4 thành viên đảng này sẽ đồng ý bỏ phiếu để kêu gọi triệu tập ông Bolton làm chứng trong phiên tòa. “Tôi nghĩ rằng ngày càng có nhiều khả năng những thành viên thuộc đảng Cộng hòa sẽ muốn nghe từ ông John Bolton và điều này đang ngày càng rõ ràng”, ông Romney nói.

Một thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa khác, bà Susan Collins, cho rằng các báo cáo liên quan đến cuốn sách của ông Bolton đã thúc đẩy một số cuộc thảo luận giữa các thượng nghị sĩ liên quan đến yêu cầu cho cựu Cố vấn an ninh quốc gia ra làm chứng trước phiên tòa luận tội Tổng thống Trump.

Phiên luận tội được dự kiến sẽ tiếp tục tại Thượng viện Mỹ trong các ngày tới. Theo giới quan sát, khả năng ông Trump bị phế truất là rất thấp vì Thượng viện hiện do đảng Cộng hòa kiểm soát và các nghị sĩ Cộng hòa luôn khẳng định rằng kịch bản đó “sẽ không xảy ra”. Hiện không có thành viên đảng Cộng hòa nào lên tiếng ủng hộ việc bãi nhiệm nhà lãnh đạo Mỹ, một bước đi đòi hỏi phải được 2/3 trong 100 nghị sĩ ở Thượng viện nhất trí.

Hoàng Vũ (theo Reuters)